Gwida għar-riżorsi
KUNĊETT EWLIENI:
Is-Sajd u l-Akkwakultura f’Malta
Permezz ta’ dan is-suġġett, l-istudenti jesploraw is-sajd f’Malta u jiġu introdotti għall-akkwakultura, b’enfasi fuq ix-xogħol tas-sajjied, l-irħula tas-sajd, id-diffikultajiet li jiffaċċjaw, u kif għodod ibbażati fuq l-ispazju bħall-GPS u l-informazzjoni tat-temp mis-satelliti jgħinuhom fil-baħar.
Kisbiet mit-Tagħlim tas-Suġġett
Blokk Ġ5.3
Is-Sajd u l-Akkwakultura
Ġ5.3.2
Kapaċi nesplora xi diffikultajiet li jiltaqgħu magħhom is-sajjieda.
Ġ5.3.3
Kapaċi nirriċerka s-sajd għal-lampuki.
Ġ5.3.4
Kapaċi nidentifika l-irħula fil-Gżejjer Maltin li huma marbutin mas-sajd.
Riżorsi provduti
- Folja ta’ informazzjoni għall-istudenti dwar is-sajd u l-akkwakultura f’Malta, inkluż kif il-GPS u l-informazzjoni tat-temp mis-satelliti jgħinu lis-sajjieda.
- Folja ta’ reġistrazzjoni għall-fieldwork għal Marsaxlokk jew Marsalforn
- Mudell ta’ poster dwar is-sigurtà fil-baħar
- Suġġerimenti għall-għalliem u vokabolarju ewlieni għad-diskussjoni fil-klassi
- Eżempji jistgħu jinkludu GPS, tbassir tat-temp, Marsaxlokk, Marsalforn, sinjali tas-sigurtà fil-port, u telefowns satellitari
Attivitajiet li jistgħu jsiru
- Ibda l-lezzjoni billi tistaqsi lill-istudenti x’jafu dwar is-sajd f’Malta u jekk żarux xi darba xi raħal tas-sajd bħal Marsaxlokk jew Marsalforn. Ħeġġiġhom jitkellmu dwar x’jagħmlu s-sajjieda, liema dgħajjes setgħu raw, u għaliex is-sajd huwa importanti f’Malta.
- Introduċi s-suġġett billi tuża l-folja bl-informazzjoni għall-istudenti. Aqra l-punti ewlenin mal-klassi u ddiskuti x-xogħol tas-sajjieda, xi diffikultajiet li jistgħu jiltaqgħu magħhom fil-baħar, u kif għodod bħall-GPS jużaw is-satelliti biex jgħinu lis-sajjieda jkunu jafu fejn jinsabu, u kif l-informazzjoni tat-temp mis-satelliti tgħinhom jippreparaw għall-kundizzjonijiet tal-baħar.
- Iddiskuti xi eżempji sempliċi flimkien. Staqsi mistoqsijiet bħal: “Għaliex it-temp huwa importanti għas-sajjieda?” “Kif jista’ jgħin il-GPS fil-baħar?” u “Liema problemi jistgħu jiffaċċjaw is-sajjieda jekk il-baħar ikun imqalleb?” “Kif is-satelliti jgħinu lis-sajjieda jibqgħu siguri fil-baħar?” “Kif jistgħu s-sajjieda jikkomunikaw jekk ikollhom bżonn l-għajnuna?” Uża din id-diskussjoni biex tibni vokabolarju u fehim tas-suġġett.
- Agħti lill-istudenti l-folja ta’ reġistrazzjoni tal-fieldwork. Jekk il-klassi qed tagħmel fieldwork jew qed tuża ritratti ta’ raħal tas-sajd, itlobhom josservaw b’attenzjoni u jiktbu dak li jinnutaw, bħal dgħajjes, xbieki, attività fil-port, karatteristiċi tas-sigurtà, jew sinjali tax-xogħol tas-sajd. Ħeġġiġhom jużaw il-folja bl-informazzjoni biex jappoġġjaw it-tweġibiet tagħhom.
- Jekk il-lezzjoni ssir fil-klassi, dawn huma xi vidjows:
- Marsaxlokk: Virtual Tour, Walking Tour (2:15-7:30 fil-vidjow)
- Marsalforn: Virtual Tour, Guided Tour (bil-Malti)
- Jekk il-lezzjoni ssir fil-klassi, dawn huma xi vidjows:
- Wara l-attività ta’ osservazzjoni, agħti lill-istudenti l-mudell tal-poster tas-sigurtà fil-baħar. Itlobhom joħolqu poster sempliċi li juri kif is-sajjieda jistgħu jibqgħu siguri fil-baħar, u kif it-teknoloġija mill-ispazju tgħinhom. Għandhom jinkludu mill-inqas xi wħud mill-ideat ewlenin diskussi fil-klassi, bħal li jiċċekkjaw it-temp, jużaw GPS, jilbsu tagħmir tas-sigurtà, u jkunu attenti fil-port.
- Stieden lill-istudenti jaqsmu l-posters tagħhom u jispjegaw idea waħda jew tnejn dwar is-sigurtà li inkludew. Agħmel enfasi fuq l-importanza tax-xogħol tas-sajd f’Malta u kif l-għodod u l-prattiċi tajbin tas-sigurtà jgħinu lis-sajjieda fix-xogħol tagħhom ta’ kuljum .
Rabtiet transkurrikulari
- Ix-Xjenza, L-Ingliż / Il-Malti u L-Arti (Il-Ħames Sena)
- L-istudenti josservaw il-kundizzjonijiet tat-temp u tal-baħar, jużaw vokabolarju marbut mas-suġġett fid-diskussjoni u f’kitba fattwali qasira, u jorganizzaw l-informazzjoni b’mod ċar.
- L-attività tal-poster tappoġġja l-komunikazzjoni viżiva, filwaqt li l-folja tal-fieldwork tappoġġja l-osservazzjoni, ir-reġistrazzjoni u interpretazzjoni sempliċi.